زمستان ۱۹۸۴

می‌توانم صدای چکش خوردن میخ و دستگاه برش نجاری که کوچه‌ی باریکی با اتاق‌خوابم فاصله دارد، برخوردهای پشت‌سرهم توپ چهل‌تکه و صدای شوت بچه‌ها به دیوار سیمانی پشت خانه، صدای دیگ و قابلمه‌ی آشپزخانه و خراشیدن قاشق ته آن‌ها را فیلتر کنم. همه، به شرطی که سرم فقط یک صدا بدهد؛ صدای داستان. آن‌وقت دنباله‌اش را می‌گیرم و زمان و مکان اهمیت ندارند. ولی امروز صداها بلندند؛ رنج‌های پنهان، سکوت‌های آگاه و انگشت‌های به هم فشرده‌ای که ناخن‌هایش روی پوست جا می‌اندازند. صداهایی که موجودیت انسانی دارند، نقطه‌ضعفم هستند؛ نمی‌توانم با آن‌ها بنویسم.

جایی خواندم: «... در ۱۹۸۴ زندگی می‌کنیم.»

عدد آشنایی بود، قلعه‌ی حیواناتش را سال‌ها قبل خوانده بودم. تردید داشتم؛ می‌ترسیدم از تاریکی‌ام به تاریکی عمیق‌تری بروم، جایی که مرز واقعیت و خیال را گم کنم. نیازم به سکوتی آگاهانه، تردیدم را شکست و خواندمش.

روزی ده صفحه، ۱۰ بهمن تا ۱۰ اسفند ۱۴۰۴، چالش #زندگی_خواندن.

زودتر از انتظار به پیوست آخر کتاب رسیدم. صدایی درون سرم با ضرباهنگ سینوسیِ یکنواخت بالا و پایین می‌رفت. صبح روز نهم اسفند شبیه باقی روزها بود؛ خنک، کمی تا قسمتی آفتابی، یک استکان چای داغ و انفجار.

«زدن...»

روزهای بعد برایم شبیه مرگ مغزی‌ها گذشت؛ با نمودار خطیِ ثابت و صدای ممتد و تکراری در سرم. انفجارها — جز شبی که انزلی را زدند و لرزش خفیف چارچوبِ پنجره — از من دور بودند. در عوض سرم سنگین بود از صداهایی که زیر پست‌های خبری چند سایت محدود، نجوا می‌کردند.

نمودار خطی، مقاوم بود و سوت تکراری‌اش، کلافه‌کننده. می‌دانستم بازخوانی کار دستم می‌دهد، قبولش کردم، راهی را که برای زنده ماندن پیدا کرده بودم.

مبدأ: شروع اجباری

سه‌شنبه ۷ آوریل ۲۰۲۶ است، سه ساعت مانده به هشت شب به وقت شرق آمریکا، من باور دارم: «بی‌زخم، فریاد زدن شرم‌آور است.»

روی تخت دراز می‌کشم، پتو را تا زیر چانه بالا می‌برم و سعی می‌کنم با تنظیم سرعت نفس‌هایم، تصویر نابودی زیرساخت‌های انرژی را دور کنم.

چهارشنبه ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ ساعت پنج صبح، جنازه‌ی محتضرم را سمت کلید چراغ‌خواب بالای سرم می‌کشم. نور پشت پلک‌هایم می‌ماند و سایه‌ای روی مردمک‌هایم می‌افتد. سرم را روی بالش رها می‌کنم و به سقف خیره می‌شوم.

صبح‌به‌صبح، موها را بالای سرم جمع می‌کنم. نفس‌های عمیق می‌کشم. تکان می‌خورم و با وزنه‌ای سبک، دست‌ها را از آرنج خم و راست می‌کنم. روی زمین دراز می‌کشم، زانوها را در محاصره‌ی تحت فشارِ کِش مینی‌لوپ باز و بسته می‌کنم. می‌ایستم، زانوها را در دو سِت نامتقارن هفت و هشت‌تایی بالا می‌آورم. دستم را به دیوار می‌گیرم و شانه‌ها را عقب می‌دهم تا سنگینی سرم تعادلم را به هم نریزد. صبحانه حاضر می‌کنم. استکان چای بهارنارنج را در کمال آسایش فوت می‌کنم. چند سایت کم‌جانِ درست و نادرست را پایین و بالا می‌کنم و از تخیلم کمک می‌گیرم برای پیدا کردن کمی صداقت...

نه؛ «صداقت» کلمه‌ی درستی نیست. دنبال حقیقتم، هرچند واقعیتی حقیقت‌زده و لهیده، آرزوست و در حسرتش یک فصل از تقویم ورق می‌خورد.

مانع اول: پشت کردن به آیینه

با سپیده‌ی صبح رقابت می‌کنم برای ادامه دادن. خوب بلدم تا نیمه، روز را بازی دهم؛ خورشید که می‌بازد، دست شب را به‌زور می‌کشم و می‌آورم خانه و سفره‌ی شام می‌اندازم. جمع‌وجور می‌کنم، هر کارِ کرده و نکرده را به صف می‌کنم تا عقربه‌ی کوچک برود روی ۱۰ و بزرگ‌تر از آن عبور کند — یک دور مانده تا ساعت صفر به وقت خاورمیانه — عقربه‌ها هفت‌ونیم دور به عقب می‌چرخند — سه‌ونیم بامداد به وقت شرق آمریکا — و زمان با اسم رَمز «سوخت‌رسان» و «پرتابه» ریست می‌شود.

کسی می‌گوید: «پوتینی... که جاودانه چهره‌ی انسان را لگدمال می‌کند.»

جبر جغرافیایی...! هر چه جغرافیای جهانی، چنگ و دندان نشانم می‌دهد، جغرافیای کشوری برایم سینه سپر کرده. با مدالی طلایی به گردن روی سکوی اول طوری جا خوش کرده که می‌توانم ۲۸ دندانش را با جای خالی چهار دندان عقل نداشته‌اش بشمارم.

نخ دندان می‌کشم، با دهان‌شویه خرده‌های راست و دروغ خوانده و ناخوانده را تف می‌کنم. کِش موی زردم را باز می‌کنم، تارهای تابیده را می‌خوابانم، آن‌ها را ساده می‌بافم و دوباره پاهایشان را می‌بندم؛ همه، پشت به آیینه.

چند باری که گذری نگاهمان به هم افتاد، یک جفت دایره‌ی کم‌فروغ، دو پاره‌خطِ افقی و موازی و ستون عمودی بینشان آنجا بودند.

«چشم چشم دو ابرو، دماغ و دهن یه گردو.»

ابروها را ندیدم؛ دوباره هم نگاه نکردم. سفیدیِ دایره‌ها روی پاره‌خط‌های موازی تابیده بود که سفت به هم چسبیده بودند؛ بدون قوس، بی‌رنگ و لعاب. سعی کردم لبخند بزنم، انگار سرشان را از دو طرف طناب بسته، بالای دار می‌بردند. سایه‌ای شیطانی از سیاهی مرکزِ دایره‌ها نگاهم می‌کرد؛ صحنه‌ی ترسناکی بود.

مانع دوم: دست‌وپا زدن زیر باور

صفحه‌ی مرورگر را بالا و پایین می‌کنم. فرق جنگنده، پدافند و بمب‌افکن... فایل صوتی را باز می‌کنم، می‌شنوم تا یادم بماند. سرگیجه دارم، مگر تحمل درد و رنج، مقصدی منطقی برای ایستادگی نبود!

«ما دشمنان را علاوه بر تغییر دادن، نابود می‌کنیم.» دنبال صاحب‌صدا می‌گردم.

سایه می‌گوید: «خوش به حال وینستون، حداقل زخم داشت. هر بار اوبراین صورتش را مثل دیوانه‌ساز¹ها به تخت شکنجه نزدیک می‌کرد و اهرم صفحه‌ی عقربک‌دار را می‌کشید، درد به جانش می‌ریخت، زخم می‌زد.»

زیر بار حرفش نمی‌روم، می‌خواهم فریاد بزنم: «ثبت است بر جریده‌ی عالم دوام ما.» ساکت می‌شوم؛ لعنتی، این حتی عشق نیست... دَرد است، دَرد.

سایه یقه‌ام را می‌گیرد و دنبال خودش می‌کشد. سِکندری می‌خورم، رهایم می‌کند؛ ایستادم جای وینستون در وزارت عشق. کسی می‌گوید: «در برابر درد آیا می‌خواهم مضاعف شود؟»

نفس کم می‌آورم و به تقلا می‌افتم. با او تکرار می‌کنم: «در برابر دَرد — از هر نوعش — قهرمان بی‌قهرمان.»