خط زرد روشن

روی تخت دراز کشیده بودم و به سقفی نگاه می‌کردم که سفید بود و خالی از هر چیزِ دیگر. گردن و شانه‌هایم بسته بودند و نمی‌توانستم تکانشان دهم؛ به ناچار به کلمه‌های پخش‌شده در فضا اجازه دادم بیایند درِ گوشم جم بخورند. زنی در کابینِ کناری از مصائب زندگی زناشویی می‌نالید و در جای دیگری، مردی داشت از ارزش پول ملی گلایه می‌کرد. خسته بودم. احساس کردم دلم برای اتاقم تنگ شده. همان اتاقی که روزی از دیوارهایش زندان ساخته بودم؛ همان دیوارهایی که اگر پنجره‌ی کوچک کنارِ تخت‌خواب نبود، از نفس می‌افتادند و من را هم از نفس می‌انداختند. پنجره جانِ دیوار است؛ چون پای نور را به خانه باز می‌کند و عصرهای پاییزی، آسمان را می‌نشاند لبِ طاقچه تا شمعدانی‌ها را از باران، تَر کند. معمولاً کسی در مدح یک چهارگوشِ توخالی چیزی نمی‌نویسد اما آن روزها، پنجره‌ی مشرف به خیابان روبه‌رو، یک چهارگوشِ تهی نبود؛ بلکه تنها جایی بود که می‌توانستم خودم را به محیطِ بیرون از خانه گره بزنم و سیگاری دود کنم تا زمان داشته باشم آنچه توی خیابان و لابه‌لای آدم‌هایش می‌بینم را در ذخیره‌ی تجربیات زیسته‌ام ثبت کنم؛ بچه‌های دبستانی که با کوله‌های آویزان بر دوش، فریادزنان دنبال همدیگر می‌دویدند، ماشین‌های بزرگ و کوچکی که هرکدامشان یک قصه داشتند یا ماه، که بعضی شب‌ها لبِ پنجره‌ی اتاق می‌آمد و با من هم‌نشین می‌شد.

درد، ناگهان تکه‌پاره‌های حواسم را از روزهای دور جمع می‌کند و دوباره روی تخت می‌اندازد. صدای زن و مرد همچنان شنیده می‌شود. نمی‌دانم مخاطبشان چه کسی است؛ با تلفن صحبت می‌کنند یا کس دیگری توی کابین، کنارشان نشسته، به حرف‌هایشان گوش می‌دهد و هیچ نمی‌گوید. شاید هم بلندبلند دارند با خودشان حرف می‌زنند؛ آخر آدم‌های تنها با خودشان هم حرف می‌زنند. نمی‌دانم اما در هر حال، گلایه هنوز تمام نشده و گویا هیچ‌وقت تمام نخواهد شد. زن، شروع به گریه می‌کند. هق‌هق‌کنان سعی دارد حرف بزند؛ نفسش را تندتند بیرون می‌دهد و چیزهایی می‌گوید که نمی‌فهمم. چون در واقع آنچه می‌گفت، تنها واژه‌هایی مقطع و نامفهوم بودند که از دل تنگش برمی‌آمدند. شبیه مامان گریه می‌کرد و مرا یاد او انداخت. به مامان فکر کردم که هیچ‌وقت با سیگار کشیدنم کنار نیامد. آن روزها گاهی صدایش را از پشت در می‌شنیدم که با کلمه‌های بریده‌بریده و نامفهوم، ‌شِکوه و با خودش اختلاط می‌کرد؛ چون آدم‌های تنها با خودشان هم اختلاط می‌کنند. تا صدای گریه‌اش را می‌شنیدم سیگار را خاموش می‌کردم و در اتاق عطر می‌پاشیدم. این واکنشی غیرارادی شده بود برای آن‌که بگویم بوی سیگار از بیرونِ خانه می‌آید و حال من خوب است؛ اما حقیقت آن بود که او می‌دانست چه وقت‌هایی بیشتر سیگار می‌کشم و چه وقت‌هایی از من خواهد شنید که هیجان‌زده بگویم: «دیگه می‌خوام ترک کنم!» و باور نکند. شب‌هایی که باران می‌زد هر دو می‌دانستیم باید به تراس برویم؛ او چادر نمازش را سر کند و تا هوا هنوز بوی خاک نم‌گرفته می‌دهد، دو رکعت نماز شکر بخواند؛ من هم دو فنجان چای بریزم و تا وقتی که نمازش تمام می‌شود، به لب‌هایش نگاه کنم که تندتند ذکر می‌گویند؛ و به چشم‌هایش که درخشش قبل را ندارند و انگار یک لایه‌ی ضخیم از غم روی آن خوابیده و مدت‌هاست بیدار نشده. بعدش با هم حرف بزنیم و از زمین و زمان، جز آن بحث ممنوعه، تعریف کنیم تا وقتی که کسی زنگ خانه را بزند و من، باز بپرم توی اتاق و در را روی خودم قفل کنم. آن وقت مامان می‌ماند و مهمان‌هایش. چه دلتنگ می‌شد غروب‌هایی که باران می‌آمد و مامان مهمان داشت. از وقتی بابا رفته بود، فامیل و اقوام به فکر تنهایی مامان افتاده بودند و به خانه می‌آمدند تا سراغی از او بگیرند. این باعث می‌شد بیشتر توی اتاق بمانم چون خُلقم از حرف‌ها و دلسوزی‌های متظاهرانه تنگ می‌شد. یا از این‌که بخواهند سراغ عماد را بگیرند و حکم صادر کنند که دوری من و او فایده‌ای ندارد؛ که باید تکلیف خودم و او را روشن کنم. یا ببخشمش و یا از هم جدا بشویم. نمی‌دانم اگر چنین فقدانی برای خودشان هم رقم خورده بود، می‌توانستند این‌چنین مسلط تصمیم بگیرند و یا حتی درباره‌اش صحبت کنند. ولی مامان صبر می‌کرد و می‌گفت: «برای صله‌ی رحم آمده‌اند و کارشان ثواب دارد.» این زن، صبورترین کسی است که در زندگی می‌شناسم و با همه‌ی اتفاقاتی که برای من، نیما، عماد و در آخر بابا افتاده بود، او همچنان زنده بود؛ شوق زندگی داشت و با جوانه‌های جدید درختچه‌ی نارنج ذوق می‌کرد. می‌گفت که درد و غم را نمی‌شود از زندگی کَند و دور انداخت؛ که آدم هیچ‌وقت خوشحالی را جایی پیدا نمی‌کند و باید بسازدش. خودش هم خوب بلد بود در روزهای سرد دلتنگی، سوپ خوشحالی درست کند و به خوردِ خودش و من بدهد. اما من مثل او نبودم. نمی‌توانستم فراموش کنم. نمی‌توانستم آن شب و آن صدا را از ذهن بیرون کنم؛ صدای جیغ‌های بی‌امانی که حنجره‌ام را می‌خراشید و آن‌قدر ادامه‌دار بود که رنگ را از چشم‌هایم برد و همه چیز را سیاه کرد. وقتی به هوش آمدم، مامان و بابا روبه‌رویم نشسته بودند. نمی‌دانم چه مدت بی‌هوش مانده بودم اما مامان و بابا سال‌ها پیر و پیرتر شده بودند. دلِ تنگِ بابا نتوانست نبودِ نیما را تاب بیاورد. مدت زیادی نگذشته بود که چمدانش را برداشت؛ آن را از عکس‌های یادگاری نیما و بوی سنگک داغ پُر کرد و برای همیشه رفت تا پسرش تنها نماند. بعد از او، دیگر نه کسی به عکس‌ها نگاهی انداخت و نه صبح‌های جمعه کسی بود که با سنگک کنجدیِ توی دستش بیاید و آن‌قدر سربه‌سرمان بگذارد تا از خواب بیدار شویم و دور هم صبحانه بخوریم.