
این اثر جز برگزیدگان دعوتنامهی پنجم نویسندگی شوروم در بخش «صداها» و با موضوع «آپارتمان» بوده است.

این اثر جز برگزیدگان دعوتنامهی پنجم نویسندگی شوروم در بخش «صداها» و با موضوع «آپارتمان» بوده است.
پیش نیامده بود که از خانه بیرون برود. اصلاً انگار از در ورودی میترسید. من هم با این قضیه کنار آمده بودم و میدانستم تلاش برای بیرون بردنش به دلخوری میرسد. البته اینکه دکتر سابقش هم سفارش کرده بود که حالا که به یک کشور سردسیرتر مهاجرت کردیم بهتر است چندان در هوای آزاد نماند، در کنار آمدن من با این قضیه بیتأثیر نبود!
برای همین تعجب کردم که سه هفته پیش، صبح که از در خانه بیرون میرفتم، برای اولین بار آمد و در سکوت، کمی کنار در ورودی ایستاد. بعد انگار که تازه بعد از ۱۰ ماهی که در این خانه هستیم چیز جدید کشف کرده باشد هوس کرد بیاید و پایش را از چارچوب در فراتر بگذارد. آن روز پایش را از در بیرون گذاشت و تا در خانهی همسایهی کناری رفت و انگار ناگهان دوزاریاش بیفتد که سنگر را ترک کرده، دوید و چارچوب ورودی خانه را مانند خط پایان مسابقهی دو فتح کرد. حرکتش به خندهام انداخت، و امید کوچکی در دلم روشن کرد که شاید روزی او هم با من از این ساختمان بیرون بیاید و دوتایی با هم قدمی بزنیم.
در این ۱۰ ماه، او تنها همراه و همزبان من بوده است، البته که من حرف میزنم و او فقط گوش میکند، اما حضور اوست که باعث شده برای دقایقی کوتاه از روز، و بعد از آنکه تمام روز را در جلسات کاری و به زبان دیگری گذراندهام، حروف فارسی در خانه پخش شوند. گاهی برایش از روزم تعریف میکنم و گاهی آهنگهای قدیمی و خاطرهانگیز را میخوانم که میبردم به خانهمان در تهران و ضبط دوکاستهی بابا. بعید بدانم چیزی از حرفهایم بفهمد، اما همینکه به من گوش میکند کافی است. حضور او در کنار قابعکسهایی که از ایران آوردم و آهنگهایی که همیشه در پسزمینه در خانه در حال پخش است، آخرین تلاش من است که اینجا را شبیه به خانه نگه دارم.
زیاد شنیدهام و خواندهام که مهاجرت آدم را خجالتی بار میآورد. برای همین اینکه در زبان دوم روی حرفزدن ندارم را به خودم نگرفتم و در لیست عواقب ترک وطن نوشتم که به سراغ همه میآید. اما همچنان برایم دردناک است که عصرهایم برخلاف عصرهای تهران که به معاشرت و کافهگردی و دیدن حداقل یکی دوتا آشنا در سالنهای تئاتر کریمخان میگذشت، از اضطراب پیدا نکردن لغتی مناسب برای گفتوگویی روزمره، در پشت درهای بستهی آپارتمانم میگذرد. گاهی دوست دارم بروم تمام خانههای دوروبر را بگردم و یک زندانی همدرد دیگر را پشت این درهای بسته پیدا کنم که ذهنش مثل من پشت میلههای الفبای زبان مادریاش متوقف شده باشد.
پس از آن صبح، این تنها همزبان من چندبار دیگر هم جرئت پیدا کرد تا دنیای پشت در را امتحان کند. انگار داخل این خانه برایش غیرقابلتحمل شده باشد و حالا دنبال جایی باشد که زندگی در آن هنوز ارزش ادامه داشته باشد. شاید طاقتش از اینکه همهی جزییات زندگیاش، از جای خواب و خوراک تا قد موهایش، تحت کنترل کسی دیگر باشد تمام شده بود و دنبال کشف دنیای آن بیرون بود، حتی به قیمت مزهمزه کردن طعم گس هرچیزی که آن بیرون بود و نمیشناختش و اسمی برایش نداشت.

پیشرویهایش هربار تا یک در آنطرفتر میرفت. از در کناری سمت چپ شروع کرد تا در بعدی سمت راست و بارهای بعد تا انتهای راهروی خانه را رفت. من از پشت در خانه و با چشم دنبالش میکردم و در این اکتشاف همراهیاش نمیکردم تا حس آزادیاش را مختل نکنم. هربار در را برایش نیمهباز نگه میداشتم تا بداند کسی در خانه هنوز منتظر اوست و هروقت بخواهد میتواند به خانه بازگردد.
دیشب اما تازه دلیل بیتابیهای اخیرش دستگیرم شد.
دمپاییهایم را پوشیدم که بروم آشغالها را داخل شوت زبالهی توی راهرو بیندازم که فهمیدم دنبالم میآید. خودم را به آن راه زدم که مثلاً ندیدمش و جعبهی خریدی که کنار در انداخته بودم را گذاشتم لای در که باز نگهش دارد. از راهروی خانه پیچیدم داخل راهروی سمت چپ و بعد دوباره داخل راهروی بعدی که شوت زباله آنجا بود. کمی آرامتر از همیشه رفتم که اگر میخواهد مسیر را دنبالم بیاید گمام نکند. کارم که تمام شد آرام سرک کشیدم و داخل راهرو را نگاه کردم. او هم از پشت دیوار راهرو سرک کشیده بود و داشت من را میپایید. ایستادم وسط راهرو و با دست اشاره کردم بیا! همانطور که دستم را تکان میدهم و میداند که قرار است نازش کنم و میآید و اول سر و بعد دمش را میکشد به دستم. نیامد. نشستم روی دو زانو و بهش گفتم: «بیا مامان.» کمی جلوتر آمد، اما نه به دعوت من، بلکه میخواست صدای در خانهی کناری را کشف کند. از پشت آن در صدای خندهی بچهای میآمد. دختربچه را قبلاً در راهرو با مادرش دیدهام. هربار در آسانسور با هم همسفر میشویم، به انگلیسی به او سلام و حالت چطور است و اسمت چیست میگویم و او همینطور که خیره من را نگاه میکند چیزی به روسی میگوید. من و مادرش به هم لبخند میزنیم و به طبقهی همکف که میرسیم برای هم روز خوبی را آرزو میکنیم و خداحافظی میکنیم.
رفت جلوی در و مطابق عادت همیشگیاش که همهچیز را با بو میشناسد، درز پایین در را بو کرد. کمی جلوی در ایستاد و گوشهایش را تکان داد و بعد راهرو را به سمت خانه برگشت. دختربچه هنوز داشت با مادرش بازی میکرد و میخندید.
راهرو را که به سمت راست پیچید روبهروی در دیگر ایستاد. صدایی از داخل خانه نمیآمد و انگار همین کنجکاویاش را بیشتر برانگیخته باشد، به سمت در کش آمد، مثل حالتی که دشمنی فرضی روبهروی خود میبیند. از دور ایستادم و میدیدم که دماغش را توی هوا میلرزاند و سعی میکند تمام سیگنالهای موجود را فرا خواند. داشتم به این وضعیت او میخندیدم که صدای پارسکردن سگی از پشت در بلند شد. حالا هم من و هم او فهمیدیم که دشمن چندان هم فرضی نبود! این بار چهارپا به سمت انتهای راهرو پرواز کرد. مطمئن بودم که مثل هربار چهارنعل تا داخل خانه را یورتمه رفته و در اتاق خواب و زیر تخت پناه گرفته؛ محل آشنای همیشگیاش، که وقتی رعد و برق میزند یا زمانهایی که کسی دمش را میکشد یا صدای آژیر آتشنشانی میآید، و هربار که این خانهی جدید برایش بوی غریبگی و دلتنگی میدهد، به آن پناه میبرد.
به این فکر کردم که شاید بیجهت اینقدر تلاش میکنم که از ناحیهی امن بیرون بکشمش و دنیای بیرون را نشانش بدهم. گاهی با خودم میگویم این بندهخدا مثل سگ که آفریده نشده که سیستمعاملش برای فضای بیرون کدنویسی شده باشد. اما کافی است کنار آب قدم بزنم و آفتاب را روی صورتم حس کنم که دلم برایش بسوزد که او آفتاب را جز ردی از نور که روی فرش میافتد نمیفهمد. اما نمیدانم، شاید برای او همان تماس امن آفتاب از پشت شیشه دلچسبتر از لمس مستقیم ولی ناشناختهی آفتاب روی تنش باشد.
پیچ آخر را که به سمت خانه پیچیدم دیدم که داخل خانه نشده. در انتهای دیگر راهرو، روبهروی در خانهی دیگری ایستاده و زیر در را بو میکند. بعد انگار که فکر کند خانهی خودمان است روبهروی در نشست و شروع کرد به میو کردن. من را که دید شروع کرد به راست و چپ رفتن کنار در، انگار که بگوید معطل چه هستی؟ بیا و در را باز کن که به خانه برگردیم. فکر کردم موقعیت جغرافیایی خانه را اشتباه کرده... برایش دستم را تکان دادم و گفتم: «بیا مامان، بیا برگردیم خونه.» صدای آرام آهنگی از داخل خانه میآمد. از جایش که تکان نخورد، طوری که نترسانمش، به او نزدیکتر شدم. دماغش را نزدیک در برده بود تا من در را باز کنم و وارد شویم. و حالا که صدای آهنگ واضحتر بود معنی اصرار او را فهمیدم. این بار او خانه را پیدا کرده بود... از پشت در خانهی همسایهی انتهای راهرو، صدای هایده میآمد که میخواند: «نه تو آسمون نه رو زمینیم، انگار که خوابیم کابوس میبینیم، از زمین دوریم، از زمان جدا، حتی نمیآییم به یاد خدا»...
هر کسی در سینه داستانی برای روایت دارد